امتیاز: 
تعداد مشاهده: 5081 بار
یبوست

یبوست

 

یبوست یعنی این که انسان نتواند مثل همیشه به راحتی مدفوع کند (به مدفوع کردن اجابت مزاج هم گفته می‌شود)، یا این‌که مدفوع سفت و خشک شده و موقع اجابت مزاج این کار برایش سخت و دردناک باشد. مدفوع طبیعی باید آن‌قدر نرم باشد که به راحتی از بدن خارج شود.

نوید واقعاً احساس می‌کرد باید به دستشویی برود، پس از آقا معلم اجازه گرفت و از کلاس خارج شد و به دستشویی مدرسه رفت. اما وقتی نشست، هیچ اتفاقی نیفتاد. او چند دقیقه‌ای همانجا نشست و صبر کرد....... باز هم هیچی. آن‌قدر به خودش فشار آورد که دردش گرفت. بعد از این که کاملاً ناامید شد، خودش را شست و از دستشویی بیرون آمد. اما هنوز هم احساس می‌کرد مدفوع دارد.
بعد از ظهر آن روز آقای دکتر سینا و پسرش مهمان خانه آن‌ها بودند. نوید و پدرش مشکل را به دکتر گفتند و از او کمک و راهنمایی خواستند. آقای دکتر سینا عینکش را روی چشم جابه‌جا کرد و گفت: "مسئله مهمی نیست نوید جان. کمی دچار یبوست شده‌ای". نوید نمی‌دانست یبوست یعنی چه، اما پدرش به علامت تأیید حرف دکتر سرش را تکان داد و از او خواست راجع به یبوست برای نوید توضیح بیشتری دهد. حالا ما هم با نوید و پسر آقای دکتر سینا همراه می‌شویم تا چیزهای بیشتری راجع به مشکل یبوست و راه حل‌های آن یاد بگیریم.

یبوست چیست؟

یبوست یعنی این که انسان نتواند مثل همیشه به راحتی مدفوع کند (به مدفوع کردن اجابت مزاج هم گفته می‌شود)، یا این‌که مدفوع سفت و خشک شده و موقع اجابت مزاج این کار برایش سخت و دردناک باشد. مدفوع طبیعی باید آن‌قدر نرم باشد که به راحتی از بدن خارج شود.
اجابت مزاج در واقع آخرین مرحله از فرایند گوارش است. می‌پرسید گوارش چیست؟ خوب آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که آن پیتزای خوشمزه‌ای که برای ناهار می‌خورید، چه اتفاقی در بدن شما برایش می‌افتد؟ پس از جویدن و بلع غذا، مقصد بعدی غذا معده است. بعد از آن روده کوچک و سپس روده بزرگ و در نهایت قسمت‌های اضافه و به درد نخور غذا از طریق راست روده و مقعد از بدن خارج می‌شوند.
تمام این بخش‌هایی که گفته شد، سیستم گوارش شما را تشکیل می‌دهند. وقتی غذا وارد این سیستم می‌شود، بدن شما آب و مواد مغذی را که نیاز دارد از غذا دریافت می‌کند و آنچه باقی می‌ماند به شکل مدفوع درمی‌آید. شما هم به دستشویی می‌روید و از شر آن‌ها خلاص می‌شوید!
احتمالاً وقتی برای اجابت مزاج به دستشویی می‌روی، در مورد کاری که می‌خواهی انجام دهی فکر خاصی نمی‌کنی. اما اگر نتوانی به راحتی مثل همیشه مدفوع کنی ممکن است احساس ناراحتی کرده و دچار مشکل شوی.
بعضی از مردم فکر می‌کنند که اگر هر روز برای اجابت مزاج به دستشویی نروند، معنیش این است که دچار یبوست شده‌اند. اما این فکر درستی نیست، چون عادت‌های دفع مدفوع برای هر فردی متفاوت است. یک بچه ممکن است روزی سه بار مدفوع کند و دیگری شاید هر سه روز یک‌بار برای این کار به دستشویی برود. بنابراین علامت ابتلا به یبوست این است که تو کمتر از عادت روزمره و طبیعی خودت اجابت مزاج یا همان دفع مدفوع داشته باشی.

علائم یبوست چیست؟

اگر کسی دچار یبوست باشد، علاوه بر تغییر عادت اجابت مزاج ممکن است در حالی که معده‌اش تقریبا خالی است، احساس سیری کرده و اشتهایی به خوردن غذا نداشته باشد. همچنین ممکن است شکمش کمی حالت برآمدگی داشته باشد. وقتی به دستشویی می رود برای این که مدفوع خارج شود مجبور است خیلی زور بزند و حتی ممکن است درد داشته باشد و مقعدش زخم شود. اگر مدفوع سخت و خشک شود، هل دادن آن به بیرون ممکن است باعث خراش کوچکی در پوست مقعد شده و کمی خون بیاید. بعد از کلی فشار دادن شاید تنها یک تکه خیلی کوچک مدفوع از بدن خارج شود و بعد از تمام شدن کار ممکن است همچنان احساس کنید که باید به دستشویی بروید. گاهی اوقات هنگامی که بچه واقعا یبوست دارد، ممکن است کمی مدفوع آبکی مانند اسهال از مقعدش خارج شود، در حالی که مدفوع سخت هنوز هم در داخل بدن باقی مانده. این می‌تواند باعث یک اتفاق ناخوشایند شود. یعنی بچه نتواند خروج مدفوع آبکی را کنترل کرده و لباسش را کثیف کند. این اتفاق حتی ممکن است برای بچه‌هایی که مدت‌هاست کنترل کردن خودشان را یاد گرفته‌اند هم رخ دهد.
اگر فکر می‌کنی یبوست داری یا اگر بعد از مدفوع کردن از مقعدت خون آمد، حتماً به پدر و مادرت بگو. به احتمال زیاد مشکل بزرگی نخواهد بود، اما خوب است که والدینت از آن با خبر باشند تا بتوانند به تو کمک کنند.

چرا بچه‌ها دچار یبوست می‌شوند؟

یبوست بیماری تقریباً شایعی است و دلایلی که بچه‌ها به آن دچار می شوند عبارتند از:
• 1-اگر رژیم غذایی ناسالم داشته باشید: اگر رژیم غذایی شما پر از غذاهای چرب ، شیرین و یا نشاسته ای باشد و فیبر به اندازه کافی مصرف نکنید، روده شما ممکن است تنبل شود. فیبر که در میوه ها ، سبزیجات ، و غلات مانند سویا یافت می‌شود، می تواند مدفوع شما را از سفت و خشک شدن نجات دهد. بنابراین یک پیشنهاد برای شما دارم: به دنبال یک سیب برای خوردن بگردید! و حداقل روزی یک عدد از آن را بخورید.
• 2-اگر به اندازه کافی ورزش نکنید: ورزش کردن به حرکت مواد غذایی درون سیستم گوارشی کمک می‌کند. اگر برای ورزش کردن و فعالیت‌های بدنی به اندازه کافی وقت نگذارید، ممکن است یبوست به شما سلام کند!
• 3-اگر به اندازه کافی مایعات مصرف نکنید: نوشیدن آب و مایعات دیگر باعث می شود مدفوع نرم شده و به راحتی درون روده‌ها حرکت کند. اگر به اندازه کافی مایعات ننوشید، سبب سفت شدن مدفوع شده و ممکن است آن را درون روده متوقف کند.
• 4-اگر همان موقع که نیاز دارید به دستشویی نروید: بعضی وقت‌ها بچه‌ها احساس می‌کنند باید برای اجابت مزاج به دستشویی بروند، اما این کار را نمی‌کنند. شاید به این خاطر که نمی‌خواهند از دستشویی‌های مدرسه استفاده کنند یا این که آن را نگه می‌دارند تا اول به کارهای مهم‌ترشان برسند و بعد دستشویی بروند! اما این کار کار درستی نیست، چون اگر عادت کنید که علامت هشداردهنده بدن برای نیاز به اجابت مزاج را نادیده بگیرید، بعداً ممکن است بدن به سختی مدفوع را خارج کند.
• 5-استرس: وقتی کودکی در مورد یک مسئله در خانه یا مدرسه‌اش نگران باشد، ممکن است دچار یبوست شود. رفتن به یک مدرسه جدید، نگرانی در مورد تکالیف عقب مانده و یا ترس، از امتحان عواملی هستند که موجب اضطراب کودک شده و ممکن است او را بیمار کند. چند روز دور ماندن از خانه نیز برای کودکان یک عامل استرس‌زاست. اگر فکر می کنی چیزی باعث اضطراب و نگرانی‌‌ات شده، با یک بزرگ‌تر قابل اعتماد در مورد آن صحبت کن.
• 6-سندروم روده تحریک پذیر: بعضی از بچه‌ها دچار شرایطی می شوند که به آن سندروم روده تحریک‌پذیر می‌گویند. این مشکل زمانی پیش می‌آید که کودک دچار استرس شده یا چیز خاصی – مثل غذاهای چرب و پرادویه- باعث تحریک روده او شود. در این هنگام ممکن است کودک به یبوست یا اسهال نیز مبتلا شود. همچنین دل‌درد و گاز روده نیز ممکن است به دنبال این سندروم اتفاق بیفتد.

یبوست چگونه درمان می شود؟

اگر دچار یبوست شدی، به احتمال زیاد به درمان خاصی نیاز نداری. بعد از مدتی دوباره می توانی عادت اجابت مزاج همیشگی خودت را داشته باشی. همچنین با تجویز پزشک ممکن است مجبور باشی داروی خاصی را مصرف کرده یا در رژیم غذاییت تغییراتی به وجود آوری. اما یادت باشد که بدون تجویز پزشک از هیچ دارویی برای حل مشکلت استفاده نکنی.
علاوه بر داروها، ممکن است دکتر تو را برای عکسبرداری اشعه ایکس یا آزمایش‌های دیگر هم بفرستد تا نحوه کار سیستم گوارش بدنت را بررسی کند. اما یبوست فقط یبوست است و هیچ اتفاق خطرناکی نخواهد افتاد. و بالاخره خواهی توانست مدفوع کنی و احساس راحتی داشته باشی.

برای کمک به خودم چه‌کار می‌توانم بکنم؟

بهتر است نکات زیر را در نظر بگیری و آنها را انجام دهی، چه یبوست داشته باشی چه نداشته باشی:
• زیاد آب بنوش. این کار می‌تواند جلوی سفت شدن مدفوع را بگیرد.
• تا می‌توانی فیبر بیشتری مصرف کن. میوه ها، سبزیجات و غلات سبوس‌دار مانند بلغور، جو دوسر و ذرت بو داده فیبر را به رژیم غذایی شما می‌آورند. فیبر به حرکت مدفوع در داخل روده‌ها کمک می‌کند.
• از مادرت خواهش کن در آشپزی خود از روغن زیتون و دیگر روغن های سالم پخت و پز استفاده کند. این روغن‌ها می توانند به حرکت آسان تر مدفوع در روده ها کمک کنند.
• ورزش کن. توپ بازی، دوچرخه سواری و یا هر فعالیت بدنی که بیشتر از آن لذت می‌بری را انجام بده. این کار باعث می‌شود که به طور منظم به دستشویی بروی. به عبارت دیگر اگر تو فعالیت کنی، سیستم گوارشی بدنت هم فعالیت خواهد کرد.
--------------------------------------------------------------
مترجم علمی و داستان پرداز: مستانه زاده رفیع

نظر کاربران

  • از فرم زیر برای ثبت دیدگاه خود استفاده بفرمایید.
  • مسئولیت محتوای دیدگاه کاربران بر عهده ی خود آنان می باشد.
رضا638
سلام مرسی از مطلبتون خیلی خوب و جالب بود

نظر خود را در مورد این مطلب از طریق فرم زیر بنویسید